ANKA Ekonomi Koordinatörü Erdal Sağlam, kaleme aldığı haftalık ekonomi analizinde küresel ve bölgesel şokların ekonomideki hedefleri nasıl darbelediğini açıkladı. Merkez Bankası’nın yüzde 40 olan fonlama faizini düşürmeye cesaret edemediğini belirten Sağlam, enflasyonda Temmuz ayında yeniden tırmanışa geçildiğine dikkat çekti.
İran savaşının canlanmasının küresel ekonomiyle birlikte Türkiye’nin hesaplarını da bozduğunu vurgulayan Erdal Sağlam, Merkez Bankası’nın son faiz toplantısındaki tutumunu yazısında şu sözlerle dile getirdi:
“Geçen haftaki faiz toplantısında Merkez Bankası yönetimi, yüzde 40 olan fonlama faizini, yüzde 37 olan politika faizine yakınlaştırmaya bile cesaret edemedi. Merkez Bankası’nın karar açıklamasına bakıldığında piyasalara, ‘Kusura bakmayın, faizi indirmeye başlayacaktım ama savaş nedeniyle bunu yapamıyorum’ anlamına gelecek sözler yer aldı.”
Sağlam, Temmuz ayı enflasyonuyla ilgili öncü verilerin aylık yüzde 1,8 ile yüzde 2 arasında çıkacağını belirterek, son iki ayda yüzde 2’nin altına inen mevsimsellikten arındırılmış aylık enflasyonun Temmuz’da tekrar yüzde 2’nin üzerine çıkacağını vurguladı.
ENFLASYONDA AKARYAKIT VE VERGİ KISKACI
Enflasyonun beklentilerin üzerinde çıkmasının en temel sebebinin akaryakıt fiyatlarındaki artış olduğunu ifade eden usta ekonomist, vergi desteğinde de sona gelindiğini hatırlattı:
“Fiyatların fazla çıkmasını engellemek için getirilen vergi desteğinin de sonuna gelindi. Bundan sonra küresel akaryakıt fiyatlarında yaşanan artışlar içeride aynı oranda pompa fiyatlarına yansıyacak. Vazgeçilen verginin telafisi başlayacağı için, indirim olduğu takdirde ise pompa fiyatları bir süre düşmeyecek.”
İktisatçıların yıl sonunda enflasyonun yüzde 30’un altına düşme ihtimalinden vazgeçtiğini belirten Sağlam, yabancı banka raporlarındaki en iyimser tahminin bile yüzde 29’a yükseldiğine dikkat çekti.
DEV BANKALAR FAİZ İNDİRİMİNİ ERTELEDİ: JP MORGAN VE DEUTSCHE BANK RAPORU
Uluslararası finans devleri de Türkiye analizlerini güncelleyerek faiz indirimi beklentilerini öteledi:
JP Morgan: Jeopolitik kriz çözülene kadar fiili fonlama maliyetinin yüzde 40 seviyesinde kalacağını duyurdu. Daha önce Eylül ve Ekim ayları için öngördüğü 100’er baz puanlık faiz indirimlerini Ekim ve Aralık toplantılarına öteleyen banka, yıl sonu politika faizi tahminini yüzde 35 olarak belirledi.
Deutsche Bank: Artan küresel jeopolitik gerilimler ve enerji maliyetleri sebebiyle yıl sonu enflasyon ve faiz tahminlerini yukarı yönlü revize etti. Akaryakıt vergisindeki düzenlemelerin enflasyona yaklaşık 1,5 puanlık ek yük getirdiği hesaplandı.
SICAK PARA GELECEK AMA REEL SEKTÖR ALARM VERİYOR
Yabancı bankaların raporlarına göre Merkez Bankası’nın şahin duruşunun “carry trade” işlemlerini beslediğini aktaran Erdal Sağlam, düşük kur ve yüksek faiz ortamının sıcak parayı Türkiye’ye çekmeye devam edeceğini ancak madalyonun diğer yüzünde reel sektörün tükendiğini vurguladı:
“Reel sektörün dayanacak gücünün azaldığı iyice görülmeye başladı. Faiz indirim beklentilerinin ötelenmesi, önümüzdeki dönem şikayetlerin tekrar yükselmesi anlamına gelebilir… Bu nedenle vergi desteğinin azaldığı akaryakıt fiyatlarında, savaşın devamı halinde eski yüksek vergi desteğine geri dönülebilir. Bunun yanında Merkez Bankası üzerindeki baskıyı azaltmak için kredi limitlerindeki sert sınırlamaları artık gevşetme yoluna gidebilir. Bunların hiçbiri kısır döngüyü kıramaz ama ekonomi yönetiminin biraz süre kazanmasını sağlayabilir.”
