Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), dünya enerji piyasalarını sarsan önemli bir adım atarak Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC) ve OPEC+ üyeliklerinden 1 Mayıs itibarıyla resmen ayrıldığını duyurdu. BAE, bu kararı alırken “ulusal menfaatler” doğrultusunda hareket edeceğini belirtti. Ülkenin resmi haber ajansı WAM aracılığıyla yapılan açıklamada, bu ayrılığın BAE’nin uzun vadeli ekonomik stratejileri ile değişen enerji dinamikleriyle uyumlu olduğu vurgulandı. Açıklamada, “Örgütte bulunduğumuz süre zarfında herkesin yararına önemli katkılarda bulunduk ve büyük fedakârlıklar yaptık. Ancak artık önceliğimizi ulusal çıkarlarımıza vermenin zamanı gelmiştir” ifadelerine yer verildi.
Bu ayrılık, mevcut enerji krizinin etkilerini derinleştirerek bölgesel dengeleri değiştirecek gibi görünüyor. Uzmanlar, BAE’nin OPEC’ten ayrılmasının, komşu rakibi Suudi Arabistan’ın kontrolündeki örgütün gücünü zayıflatacağını ve küresel enerji pazarında yeni dalgalanmalara yol açabileceğini öngörüyor. OPEC, 1960 yılında Venezuela, İran, Irak, Suudi Arabistan ve Kuveyt tarafından kurulmuştu ve BAE, 1967 yılında Abu Dabi Emirliği üzerinden bu yapıya katılmıştı. BAE’den önce OPEC’ten en son ayrılan ülke ise 2024 yılında Angola olmuştu.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın verilerine göre, BAE’nin ayrılması OPEC’in üretim kapasitesinin yüzde 13’ünü kaybetmesine yol açacak. Savaş öncesinde OPEC+ bünyesindeki 22 ülke arasında dördüncü en büyük petrol üreticisi olan BAE, örgütün belirlediği üretim kotalarından duyduğu rahatsızlığı sık sık dile getiriyordu. Şu anda BAE’den daha fazla petrol üreten yalnızca üç ülke bulunuyor: Suudi Arabistan, Rusya ve Irak.
Ayrıca, Hürmüz Boğazı’nın İran tarafından kapatılmış olması nedeniyle dünya petrol trafiğinin önemli bir kısmının durması, Körfez petrolünün sevkiyatını olumsuz etkiledi. Bu durum, petrol fiyatlarının savaş öncesine göre yüzde 53 oranında artmasına neden oldu. Rystad Energy analisti Jorge Leon, BAE’nin ayrılığının oluşturabileceği potansiyel etkileri şu şekilde değerlendirdi: “Hürmüz Boğazı’ndan sevkiyat yapılamadığı sürece bu ayrılığın piyasalara etkisi hemen hissedilmeyebilir. Ancak BAE, artık üretimini artırma özgürlüğüne sahip olduğu için Suudi Arabistan’ın piyasayı dengeleyici rolü sorgulanmaya başlanacaktır. OPEC’in arz dengesizliklerini gidermedeki gücü azaldıkça, petrol piyasası daha fazla istikrarsızlık yaşayabilir.”
