Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), “Konut Piyasası Baskıları ve Deprem Sonrası Yerinden Edilme: 2023 Türkiye Depremlerinden Bulgular” başlıklı araştırmasını yayımladı.
Çalışmada, Şubat 2023 depremlerinin Türkiye’deki konut piyasasına etkileri çevrim içi emlak ilanı verileri ile zamana dayalı regresyon süreksizliği yöntemi kullanılarak analiz edildi.
TALEP ŞOKU AĞIRLIKLI OLARAK KİRALIK KONUTLARDA GÖRÜLDÜ
Araştırmaya göre, depremlerin ardından yaşanan kitlesel göç, özellikle kiralık konut piyasasında güçlü bir talep şoku yarattı.
Buna karşılık, ticari gayrimenkul piyasasında istatistiksel olarak anlamlı bir etki tespit edilmedi. TCMB, bu sonucun fiyat baskısının ağırlıklı olarak yer değiştiren hanelerin barınma ihtiyacından kaynaklandığını gösterdiğini belirtti.
BÜYÜK VE YENİ KONUTLARDA KİRA ARTIŞI DAHA YÜKSEK OLDU
Çalışmada, depremin konut piyasası üzerindeki etkisinin tüm konut türlerinde aynı olmadığına dikkat çekildi.
Bulgulara göre kira artışları, depremzede ailelerin daha kalabalık hane yapısını yansıtacak şekilde çok odalı konutlarda daha belirgin gerçekleşti.
Ayrıca yeni konutlarda kira baskısının daha güçlü hissedildiği belirtilirken, bunun afet sonrasında güvenli ve yeni binalara yönelik talebin artmasıyla uyumlu olduğu ifade edildi.
GÖÇ AĞLARI VE YAKINLIK BELİRLEYİCİ OLDU
İl bazında yapılan analizler, kira baskısının şiddetini belirleyen iki temel unsurun öne çıktığını gösterdi.
Araştırmaya göre, deprem bölgesine coğrafi olarak yakın iller ile daha önce oluşmuş göç ağlarının bulunduğu şehirlerde kira artışları daha güçlü gerçekleşti.
